“Wat jij denkt heeft puur te maken met het postcodegebied waarin je bent geboren.”
Interview
Danielle Braun Corporate antropoloog
Danielle Braun is een geboren antropoloog. Nog voordat ze wist wat het inhield, deed ze in haar jongere jaren al veldwerk. Als een van de eerste corporate antropologen van Nederland houdt ze het dichterbij huis dan de ‘traditionele’ antropoloog: “Cultuur zit ook in de tennisvereniging om de hoek.”
Als eerste in haar familie die ging studeren, moest Danielle op eigen houtje uitvogelen welke studie goed bij haar paste. Ze meldde zich naar eigen zeggen “keurig” aan voor een open dag op de VU en kwam daar de studie antropologie tegen. Toch wist ze eigenlijk niet echt waar ze aan begon, geeft ze toe. “Ik werd geroepen door het vakgebied, maar ik wist eigenlijk niet echt wat een universitaire studie precies inhield.”
“Ik had vakken als Voodoo en Voorouderverering. Maar ik vroeg me af: waarom moet het altijd exotisch en ver weg zijn?”
Gouden greep
Haar studiekeuze bleek echter een gouden greep. Al snel leerde Danielle wat het betekende om antropoloog én wereldburger te zijn: “Je krijgt een fundamentele twijfel aan je eigen normen en waarden en aan je eigen werkelijkheid. Je beseft dat wat jij denkt puur te maken heeft met het postcodegebied waarin je bent geboren. Ik kon daar met mijn medestudenten tot diep in de nacht over praten. Niets heeft betekenis van zichzelf, alles is maar een bedenksel.”
Tijdens haar derde studiejaar, begin jaren ’90, ontmoette ze twee hoogleraren die bezig waren met corporate antropologie, André Wierdsma en Willem Koot. Hun overtuiging: cultuur is overal. Dus óók in bedrijven hier in Nederland. Het was alsof er een lichtje ging branden bij Danielle. “Ik had vakken als Voodoo en Voorouderverering. Maar ik vroeg me af: waarom moet het altijd exotisch en ver weg zijn?”
Foto: Mirjam van der Linden
Foto: Mirjam van der Linden
“Ik denk dat je eerste baan heel erg bepalend is voor hoe je levenslang naar je werkethos, werktijden en autoriteit kijkt.”
Dus besloot ze samen met een studiegenoot haar eigen vakkenpakket samen te stellen. Ze knipten en plakten letterlijk verschillende vakken aan elkaar van verschillende studiegidsen. Danielle combineerde antropologie met psychologie en bedrijfskunde.
Op de achterbank van een politieauto
Als een van de eersten in Nederland studeerde Danielle af als corporate antropoloog. Haar promotieonderzoek deed ze, onder toeziend oog van hoogleraar Culturele Antropologie Hans Tennekes, vervolgens bij de politie. In de praktijk zat ze zo’n anderhalf jaar op de achterbank van politieauto’s.
Ze werd uiteindelijk een van de eerste vrouwen in een leidinggevende rol bij de politie. Ze kijkt met veel warmte terug op die periode: “Ik denk dat je eerste baan heel erg bepalend is voor hoe je levenslang naar je werkethos, werktijden en autoriteit kijkt.”
Snel volwassen
Na een kort uitstapje als organisatieadviseur bij Ernst & Young begon ze bij het COA in Dronten als directeur van een asielzoekerscentrum.
“Ik was 29, kreeg de sleutel van mijn centrum in handen en was verantwoordelijk voor 800 bewoners en zeventig medewerkers. Ik ben in vijf dagen volwassen geworden.”
“Niets heeft betekenis van zichzelf, alles is maar een bedenksel.”
Corporate antropologe
Een aantal jaar later, rond de geboorte van haar tweede kind, begon ze voor zichzelf. Op haar visitekaartje schreef ze ‘antropoloog’. Danielle: “Mensen vroegen me: ‘wat jij doet, kan ik dat ook leren?’ Eerst dacht ik: nee, dan moet je zes jaar antropologie studeren. Maar toen vroeg ik me af: wat als ik die manier van kijken wél kan overdragen?” Samen met mede-antropoloog Jitske Kramer startte ze daarom de leergang corporate antropologie.
Als corporate antropoloog begeleidt ze fusies of cultuurveranderingen. Veldwerk, noemt ze dat. “Ik beschouw organisaties als tribes. We staan letterlijk drie weken bij het koffiezetapparaat, raken verdwaald in een Whatsapp-groep. Kortom: wat speelt er écht op de werkvloer? Dat brengen we in kaart. Soms hebben bestuurders geen idee dat wat ze doen totaal niet in lijn is met wat ze zeggen. Ik ben dan diegene die ze dat vertelt. Dat zijn geen kwartjes die vallen, maar hele flatgebouwen."
Foto: Mirjam van der Linden
Foto: Mirjam van der Linden
“Soms hebben bestuurders geen idee dat wat ze doen totaal niet in lijn is met wat ze zeggen.”
Vergaderen als de Quakers
Daniëlle gelooft dat voor elk corporate vraagstuk ergens op de wereld al iets is bedacht. “Wil je zonder ego vergaderen? Neem dan als voorbeeld de Quakers in het Lake District die meetings in stilte hebben en tóch tot besluiten komen. Wil je weten hoe mensen uit een crisis komen? Kijk dan naar Cambodja, hoe mensen zijn opgestaan na het Pol Pot-regime.”
Inmiddels wordt Danielle overspoeld met aanvragen. Haar leergangen zitten standaard vol. Wat haar geheim is? “Ik denk dat het ligt aan het radicale realisme van antropologie. Je beschrijft alleen wat er is en ontdoet het van de rest. Het geeft je een extra bril om in de krochten van organisaties te kijken, met humor en lichtheid.”
Over Danielle Braun
Danielle Braun (1968) studeerde antropologie aan de VU, waar ze ook promoveerde. Ze was een van de eerste corporate antropologen. Ze werkte onder andere voor de politie en het COA. In 2016 bracht ze De Corporate Tribe uit, als syllabus voor bij haar leergang van de Academie voor Organisatiecultuur. Daarna verschenen er nog meer boeken, waaronder: Patronen (2021), Da’s gek (2024) en het recent verschenen In voor- en tegenspoed (2026).
alumnimagazine voor sociale en geesteswetenschappers juni 2026