Wereldburgerschap begint dichterbij dan je denkt Blog Jeroen Geurts
Wat betekent het eigenlijk om wereldburger te zijn? Het klinkt misschien wat abstract, maar het is echt iets wat begint, hier en nu. Op onze campus, in de collegezaal, in het gesprek met een collega of student die anders naar de wereld kijkt dan jij.
Voor mij gaat wereldburgerschap over verbondenheid. Over het besef dat jouw handelen, hoe klein ook, altijd onderdeel is van een groter geheel. Dat vraagt iets van ons. Het vraagt om nieuwsgierigheid, om uit je eigen bubbel te stappen. Het vraagt om moed, om het gesprek aan te gaan, ook, júist als het schuurt. En het vraagt om verantwoordelijkheid, om niet weg te kijken maar betrokken te blijven.
“Wereldburgerschap is een voortdurende oefening in luisteren, leren, verbinden.”
Ik zie dit elke dag terug bij ons op de VU. In onderzoek dat maatschappelijke vraagstukken niet uit de weg gaat. In onderwijs dat studenten uitnodigt om hun eigen positie in de wereld te bevragen. In samenwerkingen die laten zien dat kennis geen grenzen kent, maar wel richting nodig heeft.
In ons instellingsplan spreken we over het opleiden van wereldburgers. Concreet betekent dit dat we studenten niet alleen een vak leren, ze voorbereiden op een carrière, maar ook op hun rol in een complexe wereld. Een wereld waarin verschillen niet verdwijnen, maar waarin we wel leren om ermee om te gaan. Met openheid en respect.
Wereldburgerschap vraagt ook dat we kritisch blijven. Op onszelf, op onze instituties, op de keuzes die we maken. Wie krijgt een stem, en wie (nog) niet? Welke kennis erkennen we, en welke laten we onbewust buiten beschouwing? Juist in die vragen schuilt de beweging vooruit.
En misschien is dat wel de kern. Wereldburgerschap is iets waar we continu aan moeten werken. Een voortdurende oefening in luisteren, leren, verbinden. En soms ook in het durven opzoeken van ongemak, omdat daar iets nieuws kan ontstaan.
Het begint hier. Misschien wel bij jou. Bij de vraag die je vandaag stelt, het gesprek dat je aangaat, of de stap die je zet buiten wat vertrouwd voelt. Want uiteindelijk is wereldburgerschap niets anders dan de bereidheid om de wereld, en elkaar, steeds opnieuw te willen begrijpen.
Jeroen Geurts (1978) is sinds 2023 rector magnificus van de VU. Hij studeerde neurobiologie aan de UvA en filosofie aan de VU. Hij promoveerde aan de VU op onderzoek naar multiple sclerose en is hoogleraar translationele neurowetenschappen.
alumnimagazine voor sociale en geesteswetenschappers juni 2026