300 woorden met…
Anne van Schie
Promovenda Taalwetenschappen
De kennis van de wereldgeschiedenis is ongelijk verdeeld: van sommige plekken weten we heel veel, van andere plekken weten we bijna niets. Op veel plaatsen op de wereld was er tot voor kort geen geschreven taal, waardoor er ook geen geschreven historische bronnen zijn. In sommige gebieden valt deze omstandigheid samen met een klimaat dat voor een snelle afbreking van natuurlijke materialen zorgt: ook weinig aanknopingspunten voor archeologisch onderzoek dus. We weten daarom weinig van de oude geschiedenis van zulke plekken.
Eén van die plekken is West-Papoea. Hoewel over de recente geschiedenis van West-Papoea veel (en veel belangrijks) te schrijven is, blijft de oude geschiedenis van het gebied nog grotendeels verborgen, hoewel menselijke bewoning er tienduizenden jaren teruggaat.
Historische taalkunde
Toch kunnen we aspecten van de oude geschiedenis ontrafelen in gebieden waar geschreven en materiële bronnen niet verder teruggaan dan enkele jaren. De sleutel daarvoor is te vinden in de historische taalkunde. Waar mensen leven, wordt gesproken. En de geschiedenis van gesproken taal laat generaties later nog zijn sporen na in moderne talen.
“Waar mensen leven, wordt gesproken.”
Met het toepassen van wat in de historische taalkunde de 'comparative method’ wordt genoemd, kunnen reconstructies worden gemaakt van de taal van voorafgaande generaties. Door die reconstructies kunnen we van alles leren over de verwantschap van verschillende groepen mensen, maar ook over historische relaties tussen niet-verwante groepen en over migratiestromen.
In mijn proefschrift ‘The Papuan languages of Yapen Island: History and typology’ beschrijf ik de taalgeschiedenis van het eiland Yapen in West-Papoea. Eerst beschrijf ik de voorheen onbeschreven Yawa-Saweru talen. Daarna reconstrueer ik de prototaal waar ze van afstammen. Deze reconstructies helpen de geschiedenis van de regio steeds scherper in beeld te brengen en werpen nieuw licht op de complexe geschiedenis van West-Papoea.
Anne van Schie (1998) studeerde in 2019 af aan de VU in Language Consultancy and Linguistic Documentation. Binnenkort verdedigt ze haar proefschrift The Papuan languages of Yapen Island: History and typology. Ze doet veldwerk in West-Papoea en werkt als universitair docent Taalwetenschappen.
alumnimagazine voor sociale en geesteswetenschappers juni 2026