Abraham Kuyperlezing 2024
Désanne van Brederode
Vrije Schrijver VU academisch jaar 2024-2025
Désanne van Brederode is komend studiejaar de Vrije Schrijver aan de VU en daarmee de opvolger van Nina Polak. Op 13 mei hield ze de Abraham Kuyperlezing in de Westerkerk. Het thema van de lezing was ‘Geestelijk Welzijn’.
Aan het begin van de lezing zegt Van Brederode: “Misschien herinnert u zich nog dat er op zeker moment werd besloten om de uitdrukking ‘geestelijk gehandicapten’ te vervangen door ‘mensen met een verstandelijke beperking’.
Deze nieuwe definitie gaf me een bevrijd en vreugdevol gevoel, twee kanten op: ze deed recht aan degenen met een verstandelijke beperking, die toch nog steeds als geestelijke wezens werden gezien, dus als mensen – én ze maakte duidelijk, zij het impliciet, dat mensen geestelijke wezens zijn, ongeacht hun verstandelijke vermogens.
Op grond van deze terechte vervanging, zou je hebben mogen verwachten dat er sindsdien met minstens zo grote zorgvuldigheid werd gesproken over de verschillen tussen verstand, mind, brein, bedrading, geest, bewustzijn, gevoelens en emoties, en ziel dan wel psyche. Om over identiteit en persoonlijkheid nog maar te zwijgen. Het tegendeel is waar.”
"Er is zoveel wat je niet weet. Oneindig veel meer dan wat anderen niet over jou weten en dan wat je over jezelf niet weet."
Over haar aanstelling als Vrije Schrijver zegt ze: “Als Vrije Schrijver koos ik voor het thema speeldrift: een vermogen tussen onze fysiek-emotionele en verstandelijk-morele aandriften in. Volgens de dichter, (toneel)schrijver én denker Friedrich Schiller (1759-1805), is het het spelen dat mensen waarlijk mens maakt - fijngevoelig, verbeeldingsvol, vrij. In plaats van 'of/of' niet slechts 'en/en', maar een levendige, beweeglijke middenruimte, die we zelf moeten blijven scheppen. Hoe? Dat hoop ik in dit jaar samen met anderen te onderzoeken. Zintuiglijk, fantasievol. Bezield, begeesterd, met vuur!”
"Ik ben gaan geloven dat een drieledig mensbeeld, bestaande uit lichaam, ziel en geest, of uit willen, voelen, denken, veel meer recht doet aan de menselijke ervaringswerkelijkheid."
Van Brederode is de achttiende Vrije Schrijver aan de VU en de opvolger van Nina Polak en eerdere Vrije Schrijvers zoals Arnon Grunberg, Bas Heijne, Maxim Februari, Ernest van der Kwast, Ronald Giphart, Renate Dorrestein en Abdelkader Benali. De aanstelling van de Vrije Schrijver aan de VU duurt een jaar wordt mede mogelijk gemaakt door de VUvereniging. Van Brederode zal tijdens haar Vrije Schrijverschap ook colleges geven aan de Faculteit der Geesteswetenschappen.
Désanne van Brederode (1970) is schrijfster, filosoof en essayist met een omvangrijk literair oeuvre. Zij studeerde filosofie aan de VU en maakte haar debuut met de roman 'Ave verum corpus' in 1994. Sindsdien heeft ze een groot aantal andere werken gepubliceerd, waaronder 'Mijn denken is een hartstocht' (2002), het dagboek 'Barsten' (2006) en 'Modern dédain' (2006). Recentelijk verscheen 'Hoe het vuur te redden'.
Van Brederode is ook betrokken bij maatschappelijke initiatieven, zo was ze bestuurslid van Het Syrische Comité en is lid van de Raad van Advies Filosofie aan de VU.
alumnimagazine voor geesteswetenschappers juni 2024