"Als filosoof heb ik een bijzondere belangstelling voor wetenschap."
René van Woudenberg
Decaan FGW
Via dit voorwoord heet ik alle alumni van de faculteit welkom in deze nieuwe editie van idea, waarin weer van alles te lezen valt over wat er op de faculteit gaande is— en dat is veel, en divers, en zowel interessant als belangrijk.
Graag stel ik mijzelf even voor. Per 1 januari 2024 zal ik Susan Legêne opvolgen als decaan. Ik ben hoogleraar Epistemologie en Metafysica in de Afdeling Filosofie, waar ik al vele jaren met erg veel plezier werk. Eerder was ik decaan van de toen-kleinste faculteit aan de VU, de mooie Faculteit der Wijsbegeerte.
Als filosoof heb ik een bijzondere belangstelling voor wetenschap. Vrijwel alle boeken die handelen over wetenschapsfilosofie, zwijgen helaas over de Geesteswetenschappen—terwijl er over de Geesteswetenschappen filosofisch juist zulke interessante en voor het begrijpen ervan nuttige dingen te zeggen zijn! In het kader van het onderzoeksproject Epistemic Progress in the University zijn we in dit gat gesprongen. Met Stephen Grimm (New York) en Rik Peels (VU, FGW en FRT) heb ik een boek geschreven onder de titel A Philosophy of the Humanities, dat volgend jaar bij Oxford University Press zal verschijnen. Volgens Aristoteles worden de verschillende wetenschappen onderscheiden door de objecten die ze onderzoeken. In dit boek betogen we onder meer dat de objecten die in de Geesteswetenschappen worden bestudeerd, gekenmerkt worden door drie eigenschappen: meaning, intentionality en value.
"Volgens Aristoteles worden de verschillende wetenschappen onderscheiden door de objecten die ze onderzoeken."
De kerkvader Augustinus was een beoefenaar van de Geesteswetenschappen. In zijn commentaar op de beroemde opening van het Johannesevangelie (“In den beginne was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God”) stelt hij zich de vraag waar Christus ‘het Woord’ wordt genoemd. En dan zegt hij dit: wanneer je aan een ander een cadeau geeft, dan betekent dat feitelijk dat er een juridische eigendomsoverdracht plaatsvindt: als ik jou een cadeau geef, komt er iets in jouw bezit, dat eerst in mijn bezit was en dat ik nu kwijtraak. Maar, voegt hij eraan toe, wanneer ik jou iets vertel, wanneer ik jou een woord geef, dan geef ik jou daarmee ook een cadeau. Maar in dit geval is het bijzondere dat er iets in jouw bezit komt, zonder dat ik iets kwijtraak. Datgene wat ik had, heb jij nu ook. Het woord sticht daarmee gemeenschap! En daarom, zegt Augustinus, wordt Christus het Woord genoemd—want dit Woord verbindt God en mens, en mens en mens.
Ik wens alle alumni en andere lezers goede feestdagen toe.
alumnimagazine voor geesteswetenschappers december 2023